Klaartje de Zwarte Walvisch

muziektheatervoorstelling WOII

  • kijken naar een voorstelling en hierop reflecteren

Tekening: Luuk Poorthuis

In het Oosterpark is een brug vernoemd naar Klaartje de Zwarte Walvisch. Haar naam klinkt als de titel van een sprookje. Wie is zij? Klaartje Walvisch was een Amsterdamse Joodse vrouw, getrouwd met Joseph de Zwarte. In maart 1943 werd ze opgepakt en in Kamp Vught gevangen gezet. Daar hield ze een dagboek bij. Voordat ze in juli 1943 naar Sobibor werd gedeporteerd, wist ze haar dagboek door te geven.

Toneelschrijver Dick van den Heuvel heeft van het verhaal van Klaartje een parabel gemaakt. Om de kinderen in Kamp Vught te vermaken, fantaseert Klaartje over haar avonturen op zee. De zee waar ze als walvis zwom. Er wordt gejaagd op walvissen. Maar de zee is groot en daarom kun je je er verstoppen.
Als je goed luistert, hoor je daar de stad Amsterdam in terug, verhalen over onderduiken, over valse persoonsbewijzen, over de jacht op eh… op walvissen. En dan komt in het kamp het bevel dat de kinderen op transport moeten.

Ondanks de inktzwarte geschiedenis is de voorstelling niet loodzwaar, omdat verdriet en pijn lichter worden als je er bij mag lachen en zingen. De kinderen worden actief betrokken bij de voorstelling.

Leeraspecten: verbeeldingskracht / inlevingsvermogen / historisch denken / burgerschap
Sluit aan bij: geschiedenis / kijk- en luistervaardigheid / oriëntatie op jezelf en de wereld